Joy Manne o konstelacjach rodzinnych
Data publikacji: Piątek, Listopad 28, 2008
Dr Joy Manne
KONSTELACJE RODZINNE BERTA HELLINGERA
Szczęście czasami oznacza rozwiązanie problemów naszych przodków. Uwalniamy wtedy nasze następne pokolenia od ich problemów, nawet „do trzeciego, czwartego pokolenia”.
PRACA Z ODDECHEM I ENERGETYCZNE POLE RODZINY
Energetyczne pole naszej osobowości jest częścią energetycznego pola naszej biologicznej rodziny. Zarówno my, jak i nasze rodzeństwo, nasi rodzice i ich rodzeństwo, nasi dziadkowie, przodkowie, nasze własne dzieci i wnuki, jesteśmy, oczywiście, jednym z elementów tego pola energetycznego.
Pole energetyczne naszej rodziny wpływa na nas poprzez nasze geny. Również wpływają na nas zachowania i doświadczenia naszych przodków, poprzez wzajemne połączenia pola energetycznego w naszej rodzinie. Zwykle silniejszy jest wpływ naszych bliższych przodków, ale dalsi przodkowie mogą, w pewnych okolicznościach, równie silnie na nas wpływać, tak samo może na nas wpływać kraj naszego pochodzenia.
Tak jak Praca z oddechem sama w sobie nie może uzdrowić osobowości i wymaga uzupełniającej techniki Pracy z Głosem, tak Praca z oddechem nie może uzdrawiać pola energetycznego rodziny, ale może być pomocna. Najlepszą techniką, jaką znam, dla tego celu jest metoda Berta Hellingera, pracy z konstelacjami rodzinnymi.
KONSTELACJE RODZINNE BERTA HELLINGERA
Bert Hellinger był misjonarzem wśród Zulusów przez wiele lat. Zainteresował się następnie światem terapii i stał się mistrzem wielu metod, włączając Pracę z oddechem i system terapii rodzinnej. System terapii rodzinnej angażuje całą rodzinę w leczenie jednostki, która przypuszczalnie ma problem.
Praca Hellingera ma solidne fundamenty. Jej podstawą, jak można oczekiwać od kogoś z taką przeszłością, jest niepodważalna etyka Biblii w swojej prostocie i mocy 10 przykazań.
Korzeniami sięga do pracy wielkich twórców systemu terapii rodzinnej. Jego główny wkład, to rozwinięcie pracy Wirginii Satir, pracy z rzeźbą rodziny, w jego własną metodę konstelacji w przestrzeni i kierunku. Pacjenci Satir wybierają reprezentantów grupy, aby reprezentowali członków swojej rodziny i potem ona „rzeźbi” relacje pomiędzy tymi członkami rodziny, ustawiając ich sylwetki i grupując ich w przestrzeni. Hellinger nie używa rzeźby. Jego klienci sami ustawiają swoje pole rodziny i ustawiają reprezentantów grupy tylko w przestrzeni i kierunku. To ustawienie Hellinger nazywa konstelacją. Hellinger pracuje z polem lub po prostu pozwala pracować samej energii pola.
Hellinger jest jednym z najbardziej inspirujących terapeutów naszych czasów. Nie posługuje się kompromisami i nie osądza. Ma głęboką i jasną miłość oraz transcendentny szacunek dla indywidualności ludzi i ich losu. Jest to podstawą jego pracy i powodem, dla którego jest ona tak skuteczna. Hellinger odkrył sposób uzdrawiania miłością, odblokowuje te miejsca, gdzie miłość jest zablokowana, uwalnia, aby mogła płynąć i dawać siłę i oparcie poprzednim i następnym pokoleniom.
Konstelacje są zwykle ustawiane w grupach, ale można je także wykorzystywać w sesjach indywidualnych. Procedura jest następująca.
Określenie tematu do pracy
Członek grupy, którego będę nazywała klientem, wyraża chęć pracy i mówi o swoim problemie. Prowadzący ustawienie konstelacji, bardzo uważnie zadaje pytania, których celem jest wspólne, możliwie jak najbardziej precyzyjne, określenie tematu do pracy.
Klient wyjawia swój problem na ten moment, używając możliwie najmniej słów.
Przykład:
Zamiast opowiedzenia całej historii swoich krewnych, matki, żony lub brata, John, uczestnik, może powiedzieć „ Mam problem z moją matką, żoną, bratem”. Prowadzący pyta. „Jakiej natury jest ten problem?” John odpowiada, „Mój brat próbuje odsunąć mnie od rodzinnego interesu (firmy)” lub „Moja matka ciągle krytykuje moją żonę” lub „Moja żona ciągle krytykuje moją matkę”, lub „Nie mogę zbliżyć się do moich dzieci”.
Nie potrzeba więcej informacji. Ten minimalizm jest jednym z elementów tworzących niezwykłą siłę pracy Hellingera. Ważne są również historyjki, opowiadane przez niego, we właściwy sposób związane z terapią. Na poziomie energetycznym terapii, historyjki wzmacniają proces. Energia jaka zostaje przekazana przez historyjki musi być stale powtarzana w rodzinie każdemu kto będzie ich słuchał. Uważne unikanie opowiadań na początku konstelacji daje przejrzystość, a energia staje się bardzo skoncentrowana.
Konstelacje
Mając na uwadze temat, z jakim klient chce pracować, prowadzący decyduje, którzy członkowie rodziny mają być ustawieni, to znaczy ustawieni w przestrzeni i kierunku, ale nie w postawie ciała – praca z konstelacjami Hellingera nie może być mylona z rzeźbą rodziny, Wirginii Satir.
Klient wybiera reprezentantów z pośród uczestników spotkania dla każdego z członków rodziny i jednego za siebie. Hellinger mówi, że nie ma znaczenia, kto jest wybrany jako reprezentant, takie jest również moje doświadczenie. Jednakże zwykle wybrani reprezentanci, mają podobne doświadczenia, jak członkowie przedstawianej rodziny.
Przykład: Temat Johna to – brat próbuje mnie się pozbyć z rodzinnego biznesu.
Istnieje kilka możliwości rozpoczęcia konstelacji.
- Aby zacząć, prowadzący prosi Johna o ustawienie siebie i brata.
- Prowadzący prosi Johna o ustawienie jego rodziny pochodzenia: jego, jego rodzeństwa i rodziców.
- Prowadzący ustawia Johna i rodzinny biznes.
W stanie wielkiego skupienia i ważności tego procesu klient staje za każdym z wybranych reprezentantów, kładzie ręce na jego ramionach i delikatnie ustawia ich jeden po drugim w przestrzeni i kierunku. Takie ustawienie nazwa się konstelacją.
Konstelacja natychmiast ujawnia ważne informacje o relacjach w rodzinie.
Przykład. Jeśli klient ustawia swoich rodziców obok siebie, widzimy, że są oni w bliskim związku. Jeśli są ustawieni daleko od siebie i patrzą w różnych kierunkach, widzimy, że nie mają ze sobą bliskiego kontaktu. Jeśli brat jest ustawiony koło matki, a ojciec z dala od nich, widzimy, że brat zajmuje miejsce ojca.
Prowadzący teraz czeka w ciszy i skupieniu, aż zaistnieje pole energetyczne. Kiedy poczuje, że to się stało, prowadzący pyta każdego z reprezentantów co czują. Odpowiedzi ograniczają się do minimum, faktów i fenomenologii.
Przykład: Prowadzący ustawia rodzinę Johna. Poniżej podaję możliwe pytania i odpowiedzi.
Ustawiający pyta reprezentującą Matkę: „Co czuje matka?” – „Czuję zimno i chcę się odsunąć.”
Do reprezentującego Ojca: „Co czuje ojciec?” – „ Nie widzę mojej żony. Cała moja uwaga skupia się na moim drugim synu”.
Do reprezentującego Johna: „Co dzieje się z Johnem” – „Czuję niepokój i moja uwaga jest skierowana tam (wskazuje część pomieszczenia) tak jakbym kogoś szukał.”
Teraz prowadzący pyta Johna „Kogo może szukać reprezentant Johna? Był tam ktoś, kto zmarł młodo lub został wykluczony z należnego mu miejsca?” John odpowiada „Młodszy brat mojego ojca osiedlił się w Południowej Ameryce. Nigdy nie dowiedziałem się dlaczego.” Prowadzący wprowadza teraz tego wujka do konstelacji. W tym przykładzie rozważa się możliwość, że wujek został wykluczony ze swego należnego mu miejsca w rodzinie, i w takim scenariuszu John i jego brat odgrywają to samo, na nieświadomym poziomie i w nieskuteczny sposób starając się uzdrowić energię, jakie to zdarzenie spowodowało w polu energetycznym rodziny. Jedną z reguł, jakie Hellinger odkrył jest to, że każdy w rodzinie ma swoje właściwe miejsce i kiedy zostaje on z tego miejsca wyparty, późniejsze pokolenia płacą za to cenę.
Przykład: Prowadzący wprowadza reprezentanta wujka Johna, ustawia go w miejscu wskazanym przez Johna. Energia konstelacji zmienia się. To jest to brakujące miejsce. Prowadzący pracuje teraz z różnymi Stwierdzeniami Prawdy, aż znajdzie rozwiązanie. Rozwiązaniem jest, jakby pojednanie pomiędzy wujem i jego bratem, ojcem Johna, a potem następuje pojednanie Johna z jego bratem.
Powiem więcej na temat używania hellingerowskich Stwierdzeń Prawdy.
Zwykle klient nie uczestniczy w swojej konstelacji, po tym jak poustawia reprezentantów. Kiedy to zrobi obserwuje jej rozwój jako obserwator. Poprzez fizyczną obecność poza konstelacją otrzymuje możliwość obiektywnego spojrzenia. Jest to bardzo poruszające i pouczające doświadczenie i sięga bardzo głęboko.
W pewnym momencie klient proszony jest zastąpić reprezentanta i wejść na swoje miejsce. To zwykle się wydarza tuż przed rozwiązaniem w konstelacji, lub tuż po, nie ma tu żadnych reguł. Zdarza się też, że klient jest w swojej konstelacji od samego początku.
Kontynuując nasz przykład, prowadzący prosi teraz Johna, aby zajął swoje miejsce w konstelacji.
Przykład: Konstelacja jest teraz zupełnie inna od tej, jaką ustawił John. Czeka teraz, aby poczuć siebie w nowej sytuacji i doświadczyć rozwiązania. To głęboko poruszające doświadczenie.
Prowadzący może lub nie, zapytać Johna, aby wyraził czego doświadcza.
„PORUSZENIA DUSZY”
Konstelacje, które robią swoją Własną Robotę
Bert Hellinger nie obawia się słowa „Dusza”, i w istocie cała jego praca odbywa się na planie, czy poziomie Duszy. To dzięki pozwoleniu, aby pojawiła się jej energia odbywa się uzdrowienie.
Pracując z „Porządkiem Miłości” prowadzący zadaje pytania i sugeruje Stwierdzenia Prawdy i przesunięcia. „Poruszenie Duszy” jest piękną hellingerowską frazą, opisującą to co się wydarza, kiedy prowadzący nie czyni nic tylko czeka, pozostawiając pracę energii samego pola. Po pewnym czasie ze swoich pierwotnych pozycji, tak jakby kontrolowanych przez energię pola samych konstelacji, reprezentanci wolno przesuwają się na inne pozycje, wyrażają emocje, dopóki nie znajdzie się rozwiązanie. Rozwiązanie jest widoczną zmianą w energii pola systemu i prowadzi do wielkiego uzdrowienia.
Praca z „Poruszeniami Duszy” dzieje się zwykle wtedy, kiedy prowadzący i uczestnicy doświadczają pewnego rodzaju pracy z energią. Otwartość i wrażliwość uczestników w prosty sposób uwalnia energię, która sama zaczyna pracować i wtedy potrzeba już tylko bardzo niewiele interwencji ze strony prowadzącego.
Przykład: Prowadzący widzi, że John patrzy w pewnym kierunku. Ponieważ nie ma nikogo z reprezentantów w jego polu widzenia więc prowadzący ustawia kogoś z grupy w miejscu, gdzie John patrzy. John natychmiast zaczyna poruszać się w kierunku reprezentanta tej nowej osoby i patrzy na nią z miłością. To trwa chwilę i obaj w ciszy, doświadczają wielu głębokich uczuć. Potem John razem z nowym reprezentantem poruszają się w kierunku ojca Johna i stają przed nim. Stopniowo ojciec i nowy reprezentant kierują się ku sobie i obejmują.
W każdej chwili, ustawiający może zapytać klienta, kto może być tym nowym reprezentantem, lub może po prostu obserwować w ciszy, pozwalając pracować energii, i dopiero później, po zakończeniu konstelacji zapytać, kto to jest. John lub reprezentant ojca może instynktownie wiedzieć, że jest to brat ojca i może, lub nie, to powiedzieć.
Zamykanie Konstelacji
W końcu, kiedy rozwiązanie zostaje odnalezione, konstelacja osiąga swój cel i zostaje zamknięta. Reprezentanci proszeni są wyjść z roli to znaczy wyjść z energii osoby, jaką reprezentowali i powrócić do swojej normalnej energii. Czasami jest im trudno to zrobić i wymaga to pomocy. Pomaga się uczestnikom wyjść z roli, kiedy jest to konieczne.
Można potem porozmawiać o konstelacji. Kiedy się to odbywa, najlepiej poprosić klienta, aby opuścił pomieszczenie. To bardzo subtelna praca, jak każda praca z energią. Dyskutowanie i analizowanie zabiera energię z doświadczenia klienta. Dlatego on/a jest proszony o opuszczenie pomieszczenia, gdzie się to dzieje.
Nie zawsze konstelacje odnajdują rozwiązanie. Są takie sytuacje, gdzie jasne staje się, że jest w nich informacja, która nie może być ujawniona. W takim przypadku konstelację trzeba zamknąć. Uczestnicy muszą to zaakceptować z szacunkiem, chociaż mogą czuć się rozczarowani.
Rezultaty
Wiele dowodów wskazuje, że praca z konstelacjami zmienia relacje zarówno osób, które ustawiają konstelacje jak i członków rodziny, którzy byli reprezentowani. Prawdopodobnym rezultatem dla takiej konstelacji może być na przykład.
Przykład:
1. Wuj Johna ponownie, nieoczekiwanie skontaktuje się z rodziną i odbędzie się pojednanie w rzeczywistości.
2. Brat Johna przestanie próbować usunąć Johna z rodzinnego biznesu.
Może się wydarzyć każde, lub nawet oba rozwiązania, jak również pojawić nieoczekiwane uzdrowienie innych relacji rodzinnych.
Badania
Prowadzone są szeroko zakrojone badania nad pracą Hellingera, także budowane jest archiwum jego pracy.
Badania pokazują, że konstelacje wprowadzają trwałe uzdrowienie w rodzinach. Pokazują także, że informacja odkryta poprzez konstelacje jest pewna. Odkryte zostają ukrywane przez rodzinę sekrety, a późniejsze dyskusje z członkami rodziny potwierdzają informacje, jakie wychodzą na jaw w konstelacji. Czasami, kiedy w konstelacji nie dochodzi do rozwiązania, jasne staje się, że informacja nie powinna zostać ujawniona. Zatrzymuje ją pole energetyczne konstelacji. Trzeba to zaakceptować z pokorą i szacunkiem.
Dlaczego Konstelacje Działają?
Konstelacje jako Stwierdzenia Prawdy
Konstelacje są formą Stwierdzenia Prawdy. Tam gdzie są sekrety i przemilczane kłamstwa w rodzinie, konstelacje je ujawnią. Ustawienie pola energetycznego rodziny pokazuje obszary, które są przemilczane i niejasne. Na przykład, ujawniane są głębokie prawdy o związkach.
Stwierdzenia Prawdy Uczestników
Należy się spodziewać, że konstelacja może odkryć prawdziwe uczucia członków rodziny do każdego z nich.
Przykład
1. Matka może powiedzieć „Czuję się blisko związana z moim synem i córką, ale nie zauważam mojego męża”.
2. Syn może powiedzieć „Przyciąga mnie mój dziadek, ale nie mam relacji z moim ojcem”.
W pierwszym przykładzie, matka nie ma relacji ze swoim mężem. Ona go nie widzi. W drugim przykładzie syn ma bliższy związek ze swoim dziadkiem niż z ojcem.
Konstelacja może odkryć poprzednie małżeństwo jednego z rodziców lub nieznane dziecko któregoś z rodziców, aborcje lub adopcje. Może odsłonić wątpliwą historię jakiegoś przodka, włączając morderstwo, oszustwo lub inną niemoralną lub kryminalną przeszłość.
Podczas konstelacji, uczestnicy dowiedzą się bardzo wiele o członkach rodziny, których reprezentują, tak jak przykłady to pokazują. Oni będą wiedzieć, co osoba, którą reprezentują wie i czy ta osoba żyje czy nie żyje. Pole energetyczne wyworzone w ustawionej konstelacji ujawnia informacje o każdej osobie, biorąc pod uwagę emocje, intencje, choroby, poprzednie związki, żale, cele i intencje i jeszcze więcej. Każdy ruch, ekspresja, uczucie i wyrażenie siebie reprezentantów jest w swojej istocie Stwierdzeniem Prawdy.
Reprezentowanie jako Forma Stwierdzenia Prawdy
Kiedy konstelacja jest ustawiona, prowadzący daje polu energetycznemu konieczny czas, aby się pojawiło. Można zacząć pracować, kiedy reprezentanci zostają „świadomie zawładnięci” przez osobę, którą reprezentują: to znaczy pozostają oni świadomi kim są, jednocześnie są zawładnięci energią osoby, którą reprezentują.
Słowo „reprezentant” jest ważne i świadomie dobrane. Reprezentanci odkładają swoje własne ego i osobowość, aby stanąć przez chwilę na miejscu kogoś innego, aby w pełni „być” tą osobą, z jego lub jej radościami i cierpieniem, szczególnie cierpieniem. W pełni biorą cierpienie, którego osoba reprezentowana nie pozwala sobie czuć lub uznać w prawdziwym życiu. „Branie” jest dokładnie tym co robią: w pełni doświadczają cierpienia osoby reprezentowanej – robią to za nią lub za niego. Te przejęte doświadczenia są formą Stwierdzenia Prawdy.
Reprezentowanie jest głębokim doświadczeniem, i najlepiej oddającym je określeniem jest „bycie w służbie”. Reprezentant jest w służbie zarówno osoby, której konstelacje są ustawiane jak i członka rodziny, którego reprezentuje. Reprezentowanie jest zadaniem świętym.
Komunikowanie jest Formą Stwierdzenia Prawdy
Reprezentanci otrzymują informacje jakie zostały ukryte przed klientem. Prawda wychodzi na jaw.
Upieranie się przy fenomenologicznym podejściu oznacza, że komunikowane jest tylko to co się wydarza w komunikowanym momencie, bez narzucania osądów i uprzedzeń. Prowadzący stwarza bezpieczną przestrzeń, żeby wypowiedzi reprezentantów wyrażały głęboki szacunek dla każdego, kogo dotyczą. To dotyczy również osób, które są reprezentowane, a nie obecne w konstelacji fizycznie. Nie ma tu miejsca na niezdrową ciekawość na temat życia osób reprezentowanych, i oczywiście nie ma wścibstwa, napastliwości lub szukania, czego by się można jeszcze dowiedzieć. Po prostu odbywa się to w szacunku dla pola i do tego co się ujawnia, tak, że Prawda odnajduje swoje właściwe miejsce, zablokowana energia się uwalnia i miłość płynie tak jak powinna z pokolenia na pokolenie.
Konstelacje są formą rytuału, dlatego stwierdzenia są wypowiadane w sposób zrytualizowany. Prowadzący pyta reprezentantów czego doświadczają. Formułuje pytania bardzo uważnie tak, aby otrzymać fenomenologiczne odpowiedzi. Odpowiedzi mogą być w formie słownej, mogą to być także poruszenia ciała wyrażające głębokie emocje i t.p.
Przykładowe pytania:
Matka stoi obok swojego męża, Ojca. „Co czuje reprezentantka Matki?” „Chcę odsunąć sie od tego meżczyzny”. „Chcę, żeby ten mężczyzna patrzył na mnie”.
Dziadek patrzy na swoją wnuczkę. „ Co czuje reprezentant dziadka?”
„Chcę podejść do niej”. „Chcę stanąć pomiędzy nim i jego matką”.
Dziecko stoi zwrócone tyłem do swoich rodziców, patrząc w dal. „Co się dzieje z dzieckiem?” „Chcę stąd odejść.” Okazuje się, że dziecko jest śmiertelnie chore. Niechęć lub życzenie sobie śmierci to temat na konstelacje.
Reprezentanci komunikują się poprzez Stwierdzenia Prawdy. Komunikują tylko faktyczne uczucia i emocje. Skupiają swoją uwagę na tym co dzieje się z ich ciałami, a także emocjami i myślami.
Przykład komunikacji:
Reprezentant (wskazując) „Lubię / nie lubię (tę osobę).”
Czuję zimno po tej stronie (najbliższa strona do jednego z reprezentantów) i ciepło z drugiej strony (strona najbliżej innego reprezentanta)” Można z tego wnioskować, że Ojciec ma zimny stosunek do swojej żony, a ciepły do matki, na przykład.
„Nie interesuje mnie żadna z nich”. Matka nie jest prawdziwie związana ze swoją rodziną.
„Prawie nie mogę ustać na nogach.” Dziecko jest chore. Czasami doświadczają tego reprezentanci zmarłych dzieci.
Hellingerowskie Stwierdzenia Prawdy
Kiedy podstawowa dynamika konstelacji zostanie odsłonięta, reprezentanci wypowiadają określone zdania. Mają one rytualną jakość. To oczywiście, są Stwierdzenia Prawdy. Kiedy te wyrażenia są dobrze dobrane, wypowiedzenie ich uwalnia energię i pozwala na uzdrawiające poruszenie w systemie. Każdy otrzymuje swoje właściwe miejsce w sercach i umysłach pozostałych członków rodziny. Pozwala to na przepływ miłości w jej naturalny sposób od poprzednich do następnych pokoleń.
Przykład
Reprezentantka córki mówi do reprezentantki matki „Honoruję i szanuję ciebie. Akceptuję wszystko to co mi dałaś i zrobię z tym to, co będę umiała najlepiej.”
Reprezentant drugiego męża mówi do pierwszego męża. „Ty byłeś pierwszy. Szanuję ciebie jako jej pierwszego męża”.
Reprezentant matki niechcianego dziecka mówi do reprezentanta dziecka. „Biorę ciebie jako moje dziecko i zgadzam się na cenę jaką ja i ty za to ponosimy.”
Hellingerowskie Stwierdzenia Prawdy są zawsze eksperymentami. Wydaje się, że pasują w podobnych sytuacjach, nie są to przesądy, ani magiczne zaklęcia, po prostu pasują do podobnych sytuacji. Jeśli wydarza się zmiana energii, potwierdza to, że Stwierdzenie Prawdy jest właściwe dla tej szczególnej sytuacji. Jeśli się to nie wydarza – prowadzący musi szukać dalej i znaleźć właściwe Stwierdzenie Prawdy, które przyniesie zmianę i rozwiązanie w tej szczególnej konstelacji.
Reguły Pola Energetycznego Rodziny
Hellinger uznał za ważne reguły rządzące polem energetycznym i relacjami w rodzinie, odkryte wcześniej przez jego poprzedników zajmujących się Terpią Systemową Rodziny, ale także odkrył inne. Są to reguły rządzące przynależnością, starszeństwem wśród członków rodziny, równowagą między dawaniem i braniem, jak również to, że dzieci płacą za problemy swojej rodziny i swoich przodków, śmierci w rodzinie i wiele innych.
Przykład
Kiedy ktoś jest z rodziny wykluczony lub nie jest respektowane starszeństwo w rodzinie (pierwsza żona lub mąż jest zawsze uznawana jako pierwsza itp) energia pola rodziny jest uszkodzona i gdzieś w dalszym pokoleniu, jakieś dziecko za to zapłaci.
Kiedy nie ma równowagi między dawaniem i braniem w relacjach rodzinnych, osoba, która wydaje się, że otrzymuje najwięcej prawdopodobnie rodzinę opuści.
Kiedy krewny lub rodzic świadomie lub nieświadomie szuka śmierci, inny członek rodziny lub dziecko może próbować iść w jego ślady.
Chcę bardzo wyraźnie podkreślić hellingerowskie podejście empiryczne. Reguły, które rządzą energią pola rodziny zostały odkryte poprzez doświadczanie w konstelacjach. One stale są sprawdzane. Każda nowa konstelacja traktowana jest jako okazja do badania tych reguł, a nie jako jeszcze jedna instancja ich weryfikacji! Kiedy zostaje zastosowana właściwa reguła, konstelacja sukcesywnie reorganizuje się i wspiera tę regułę i właściwe wyrażenie Stwierdzenia Prawdy, wtedy energia pola rodziny robi jeden krok w kierunku uzdrowienia. Dobry prowadzący konstelacje nie narzuca osądów ani autorytarnych zastosowań reguł.